‘Personal branding roept bij mij vooral de associatie op van een cosmetisch bruine kop met veel te witte tanden’, aldus een lollige deelnemer in mijn workshop. Hij heeft een punt: veel artikelen over personal branding die je zoal tegenkomt op het internet, dragen bij aan dit beeld. Ze bevatten veel simpele tips over het profileren en verkopen van jezelf en gaan veel minder in op de vraag ‘wie’ je bent als professional, ‘waar’ je voor staat en ‘hoe’ je dat vertaalt in een authentieke personal brand. Toch zijn dit juist de vragen die je personal brand diepgang verschaffen en het concept naar een hoger niveau tillen. Het doel van deze blog is om je daarbij op weg te helpen met een aantal bruikbare inzichten.

Gericht praten

Personal branding betekent dat je jezelf op’merk’elijk in de markt plaatst. Dat doe je niet in de eerste plaats voor jezelf, maar eerder om de ander – je doelgroep- van dienst te zijn. Je streven is om een duidelijke meerwaarde te creëren voor je omgeving, omdat je gelooft dat je met je dienst of product echt iets voor een ander kunt betekenen. Het is dus veel meer dan pure egotripperij, zoals de critici vaak beweren. Natuurlijk: we kennen allemaal wel een paar oppervlakkige roeptoeters die meer lawaai dan inhoud produceren. Die zijn er altijd geweest en zullen er altijd blijven. Maar oprechte personal branding heeft bijzonder weinig van doen met hard schreeuwen en komt juist neer op gericht praten.

Professionele verpakking

Je praat echter niet alleen, want er zijn meerdere aanbieders op de markt die dingen naar de gunsten van je doelgroep en hetzelfde willen als jij: een vet contract, een mooie opdracht of een goede klus. Daarom is het belangrijk om jezelf herkenbaar en onderscheidend te profileren. Maak dus bewust en strategisch gebruik te maken van je eigenheid: de fascinerende kanten van je persoonlijkheid, je opmerkelijke talenten en je levenservaring. Bedenk daarbij het volgende: als je goed werk wilt leveren, moet je beschikken over de juiste kennis, kunde en ervaring. Maar als je wilt doorgroeien naar een personal brand op je vakgebied, dan moet je ook aandacht besteden aan de stijl en manier waarop je die kennis en kunde aan je doelgroep presenteert. Werk dus aan je professionele ‘verpakking’.

Je laatste project

De verpakking van je personal brand vraagt constante aandacht en inspanning. Het kost over het algemeen veel tijd en energie om een goede personal brand op te bouwen, maar je kunt het aan de andere kant binnen de kortste keren volledig verwoesten. Recente voorbeelden daarvan zijn ondermeer Strauss- Kahn, Tiger Woods en Diederik Stapel. Terecht of niet doet daarbij niet ter zake: het gaat om de perceptie. Wanneer er scheuren ontstaan in je personal brand, is het snel met je gedaan en kost het jaren om die scheuren weer te dichten.
In de praktijk van alledag ben je dus net zo goed (of slecht) als je laatste project. Wees je daar bewust van. Je moet keer op keer bewijzen dat je kennis en ervaring up to date zijn en dit demonstreren met goede prestaties. Iemand die binnen zijn vakgebied te lang wil blijven teren op vroegere successen, neemt steeds minder breinruimte in bij zijn doelgroep en zakt langzaam weg in de vergetelheid.

Sociale media

Veel mensen zien personal branding als onderdeel van een sociale media strategie. Dat is niet helemaal correct: Sociale media dienen om je personal brand uit te dragen, niet om je personal brand vorm te geven. Dat laatste moet via de weg van de psychologie en het zoeken naar antwoorden op de vraag wie je bent, wat je wilt en hoe je dat organiseert. Sociale media helpen vervolgens om duidelijk te maken wat je wilt, contacten te leggen met anderen en ruimte laten aan anderen om je te vinden en met je te koppelen. Een actief gebruik van sociale media kan je profiel en je presentatie dus aanzienlijk versterken, maar het verschaft je niet automatisch de autoriteit die je graag wilt hebben. Zo staan LinkedIn en Twitter vol met indrukwekkende profielen van mensen die schijnbaar heel wat hebben gepresteerd. Prima allemaal, maar dat uithangbord zal in de praktijk keer op keer moeten worden waargemaakt.

Het valt mij op tenslotte, dat er veel professionals zijn die weinig moeten hebben van de sociale media en denken het een hype betreft die vanzelf weer overwaait. Dat is een misvatting: de sociale media gaan de blauwdruk van onze samenleving en ons economische model in dezelfde mate veranderen als de stoommachine destijds de wereld heeft veranderd. Die woorden zijn niet van mij, maar vormen de conclusie van vele onderzoeken op dit gebied. We hebben allemaal, op basis van onze naam, een digitale identiteit op internet. Daarom is het verstandig om de kwaliteit van die identiteit te bewaken, door een helder profiel van jezelf te verschaffen.

En.... is het gelukt?

Of het je uiteindelijk lukt om jezelf als een personal brand te positioneren, kun je nagaan door de volgende vraag te stellen: ‘hoe vaak word ik binnen mijn vakgebied gevraagd voor iets waarvoor ik ook absoluut gevraagd wil worden?’ Bereik ik de effecten die ik wil? Zien mensen mij zoals ik graag gezien wil worden? Krijg ik van mijn doelgroep de waardering die ik ambieer?
Een ding is zeker: je krijgt het niet cadeau en je zult er constant aan moeten werken. Maar de noodzaak van personal branding is evident. We leven in een belevingseconomie, waarin het draait om beelden, indrukken en ervaringen. Om volop mee te kunnen doen en in beeld te zijn voor de interessante projecten, moet je in staat zijn om jezelf onderscheidend te profileren en je toegevoegde waarde duidelijk kunnen communiceren. Personal branding draagt daartoe bij, zonder dat je daarvoor op de zonnebank hoeft te liggen of je tanden moet laten bleken.