Valkuilen bij de invoering van generatieve AI
‘AI won’t save a broken process — it will simply automate the chaos’
Generatieve AI
Hoe voer je AI effectief in? Je rol als leidinggevende is het reduceren van angst, winnen van draagvlak en het versnellen van adoptie in organisaties. Generatieve AI is een vorm van kunstmatige intelligentie die nieuwe content kan maken op basis van bestaande informatie. In plaats van alleen data te analyseren, kan generatieve AI zelf tekst, afbeeldingen, code, audio, video of ideeën creëren. Het leert patronen uit enorme hoeveelheden gegevens en gebruikt die om realistische nieuwe output te genereren, zoals een tekst schrijven, een ontwerp maken of een gesprek voeren. Generatieve AI maakt nieuwe content met behulp van slimme voorspellingsmodellen die zijn getraind op grote hoeveelheden data.
Je eerste actie is uitleg over de basisprincipes van AI en generatieve AI en het analyseren van strategische impact op jouw sector en je rol. Belangrijk is AI onderdeel van bedrijfsstrategie (geen apart project) te maken. Vragen die daarbij horen zijn: Waarom AI? Welke problemen lost het op? Hoe draagt het bij aan de strategie?
Vertrouwen
Daarna gaat het om vertrouwen opbouwen. Dat kan bijvoorbeeld door interviews over zorgen, verwachtingen, volwassenheid. Het inrichten van governance en ethiek betreft het zorgdragen voor veiligheid. Hierbij kun je denken aan: AI-ethische principes vaststellen, veiligheid en privacy-afspraken vastleggen en opstellen van richtlijnen voor veilig gebruik van generatieve AI.
Vaardigheden
Een belangrijke randvoorwaarde is uiteraard het vergroten van AI-vaardigheden en het opbouwen van vertrouwen. Hierbij kun je denken aan prompting workshops en het delen van AI-gebruik richtlijnen en best practices. Invoering gaat geleidelijk en met kleine stappen. De volgende fase is dan opschalen en integreren (proces- en systeemintegratie). Als AI onderdeel van de organisatiecultuur is geworden blijft leren noodzakelijk omdat AI zich zeer snel ontwikkelt. Voor een effectieve invoering van generatieve AI zijn er diverse randvoorwaarden, verdeeld over organisatie, techniek, mens en governance. Hieronder staan de belangrijkste.
Valkuilen
Het lijkt eigenlijk best eenvoudig. Echter er is een lijst valkuilen die regelmatig in organisaties te vinden zijn. ‘Veelvoorkomende valkuilen bij invoering van generatieve zijn starten zonder duidelijke strategie: ‘We moeten iets met AI zonder duidelijke doelen’, onderschatten van datakwaliteit, overschatten van technische mogelijkheden, te weinig aandacht voor adoptie & cultuur, onvoldoende governance en risico-management, onvoldoende menselijke controle en validatie, niet klein beginnen / te snel willen opschalen, slechte integratie met processen, onduidelijke verantwoordelijkheden en vergeten om te meten. Je kunt zeggen keuze genoeg.
Literatuur
Jeninga, A. en H. Woldendorp. (2022). Ontwerp voor digitale transformaties van (zorg)organisaties. SWP
Osman, H. (2025). AI Change Management Made Simple: A 9 Step Framework for Business Leaders to Drive Generative AI Transformation (Reduce AI Fear, Win Buy in, and Accelerate AI Adoption Across Your Organization