‘In the rush to digitize the energy transition, we forget that AI can illuminate pathways — but also cast longer shadows.’

Transitie

energietransitieDe energietransitie wordt gekenmerkt door een snelle groei van hernieuwbare energie, decentralisering van productie en elektrificatie van mobiliteit en industrie. Tegelijkertijd ontstaan nieuwe uitdagingen: congestie op het netwerk, wisselende beschikbaarheid van duurzame bronnen, sterk stijgende datavolumes, kritieke cybersecurity-risico’s, en een toenemende behoefte aan voorspelbaar en stabiel energiemanagement.

Integratie

Kunstmatige intelligentie (AI) wordt steeds vaker gezien als een sleuteltechnologie om deze uitdagingen het hoofd te bieden. AI kan patronen herkennen, systemen optimaliseren, autonoom beslissingen ondersteunen, en realtime reageren op variaties in vraag en aanbod. De integratie van AI in energiesystemen, inclusief smart grids, microgrids en productie-installaties, zal de komende jaren sterk toenemen.

Slimme meters, IoT-sensoren en automatiseringssystemen genereren enorme hoeveelheden data. AI kan energieverdeling optimaliseren op basis van vraag, aanbod en prijs en warmte-systemen coördineren. Digitale tweelingen (digitale replica’s van fysieke assets) helpen netbeheerders om scenario’s te simuleren (nieuwe wijken, laadinfra), storingen te voorspellen en investeringsbeslissingen data-gedreven te maken.

Zelflerend systeem

AI verandert klassieke energienetten in zelflerende, realtime reagerende systemen: voorspellen vraag en aanbod per minuut voorkomen van piekbelasting door slimme sturing (dynamische tarieven, slim laden). AI leert hoe batterijparken, waterstofsystemen of thuisaccu’s het beste kunnen worden ingezet. AI kan energieverbruik tot 20–40% verlagen in fabrieken, datacenters en gebouwen. AI versnelt de energietransitie door voorspellen, optimaliseren, automatiseren en versnellen van innovatie. Het maakt een energiesysteem mogelijk dat flexibel, gedecentraliseerd, duurzaam en zelflerend is.

Infrastructuur

Door enorme hoeveelheden data te analyseren — van weersmodellen en marktprijzen tot netbelasting en consumentengedrag — creëert AI een intelligentere, flexibelere energie-infrastructuur. De integratie van AI in energiesystemen maakt het mogelijk om duurzame bronnen beter te benutten, netwerken veerkrachtiger te maken, en het energielandschap stap voor stap te transformeren tot een adaptief, zelflerend ecosysteem.

Literatuur

AI and Digital Transformation: Innovations in Supply Chain, Education, and Energy Systems: Proceedings of the 6th International Conference on Advanced ... Technologies for Humanity (ICATH'2024) by Brahim El Bhiri, Amir Hussain, et al. | 8 Dec 2025
Venekamp, R. en H. Woldendorp (in druk). A Digital Transformation of the Built Environment: InfraVitaal, A Case Study. In: J. Veuger ed. Urban facility management. Routledge?