‘What we call our data are really our own constructions of other people’s constructions of what they and their compatriots are up to.’(Clifford Geertz)

Perspectief

begrijpenHoewel het lijkt alsof de aarde draait om de Verenigde Staten is de wereld steeds meer multipolair, hybride en moreel meervoudig. Wat daarom nodig is, is het vermogen om te schakelen tussen waarden, machtsverhoudingen en betekenissystemen. In die wereld ontstaat effectief management niet door universele modellen op te leggen, maar door culturele intelligentie, nederigheid en integratie van verschillende perspectieven. Dat vraagt iets anders dan ‘best practices’. Het vraagt het vermogen om te zien wat hier, nu, voor deze mensen werkt.

Context

Vanuit antropologisch perspectief is context geen achtergrond waartegen management zich afspeelt. Het is een web van betekenissen dat je moet leren lezen. Hetzelfde woord, respect, eigenaarschap, samenwerking, kan in verschillende teams iets fundamenteel anders betekenen. Contextueel inzicht vraagt om thick description: niet alleen kijken wát mensen doen, maar begrijpen wat het voor hen betekent en welke ongeschreven regels meespelen. Voor management betekent dit vooral één ding: niet aannemen dat jouw interpretatie vanzelfsprekend gedeeld wordt.

Context wordt zichtbaar in alledaagse praktijken: wie spreekt wanneer, hoe klinkt tegenspraak, waar vallen besluiten en wat geldt als professioneel. In hedendaagse organisaties zijn die praktijken bovendien hybride: fysiek én digitaal, formeel én informeel. Management vraagt hier geen encyclopedische cultuurkennis, maar gevoeligheid voor patronen in interactie. Wie luistert, wie zwijgt, wie beslist en via welk kanaal?

Macht

Context is nooit neutraal. Altijd speelt de vraag mee wie bepaalt wat legitiem is: welke kennis telt, wie mag spreken, welke verhalen centraal staan. In meervoudige omgevingen botsen westerse managementlogica’s regelmatig met andere vormen van weten en waarderen. Een goedbedoelde ‘best practice’ kan elders voelen als gezichtsverlies, statusverlies of uitsluiting. Contextueel leiderschap betekent dit herkennen en bereid zijn je eigen vanzelfsprekendheden ter discussie te stellen.

Werkelijkheden

Misschien wel de grootste uitdaging: context is zelden één geheel. Mensen bewegen continu tussen professionele normen, familie- en gemeenschapslogica’s, morele kaders, digitale publieken en historische erfenissen. Leiderschap dat alles wil reduceren tot één bedrijfscultuur, doet die complexiteit geweld aan.

Wil je leiderschap ontwikkelen dat past bij deze tijd? Begin dan niet met het zoeken naar een beter model, maar met betere vragen. Vraag jezelf af: welke aannames neem ik hier mee? Wie bepaalt wat normaal is? Want in een wereld die steeds diverser wordt, is niet degene met het strakste plan de beste leider, maar degene die kan lezen wat er werkelijk speelt en daar betekenisvol naar handelt.

Literatuur

Passmore, J. et al. (2026). Mosaic Leadership for a Multipolar World: Lessons from Africa, Asian, Middle East and Indigenous Perspectives. Wiley
Woldendorp, H., A. Jeninga en A. Eliens. (2025). Kun je me doorverbinden met….mezelf? een reisgids voor kinderen en volwassenen. Uitgever Virtuoos