Wat is een moderne loopbaan?

‘They call it wandering, because they cannot see the pattern’

Loopbaan

Veel klassieke leiderschapsmodellen zijn impliciet gebouwd op een bepaald type carrièrepad: continu, lineair en oplopend. In dat model beweeg je stap voor stap omhoog, toon je steeds meer prestaties, neem je meer macht en verantwoordelijkheid, en wijk je zo min mogelijk af van dat pad. Onderbrekingen worden gezien als risico’s, vertragingen als zwakte en twijfel als gebrek aan leiderschapskracht.

Systemen zijn vaak nog steeds ingericht op het lineaire model. Organisaties belonen continuïteit, beschikbaarheid en voorspelbare groei. Dat kan ertoe leiden dat mensen die een meer labyrintachtig pad volgen, met onderbrekingen of zijstappen, als minder consistent of minder ambitieus worden gezien, terwijl ze in werkelijkheid juist complexe keuzes maken en een breder ontwikkelingspad doorlopen.

Levenspatroon

Dit model is niet neutraal, maar historisch gevormd is rond levenspatronen die beter aansluiten bij mannelijke loopbanen. Het veronderstelt bijvoorbeeld een relatief ononderbroken beschikbaarheid, een duidelijke scheiding tussen werk en privé en een constante focus op vooruitgang in één richting. Voor veel vrouwen en in toenemende mate ook voor mannen klopt deze werkelijkheid niet. Hun loopbanen bevatten vaker momenten van onderbreking, heroriëntatie of verschuiving, bijvoorbeeld door zorgverantwoordelijkheden, veranderende prioriteiten of bredere levenskeuzes.

Echter complexiteit, onderbreking en tegenstrijdigheid zijn geen uitzonderingen, maar structurele onderdelen van moderne loopbanen. En juist door die complexiteit te leren navigeren, ontwikkelen leiders kwaliteiten zoals veerkracht, zelfkennis en flexibiliteit, eigenschappen die in een veranderende wereld steeds belangrijker worden.

Rolmodel

Vrouwen in leiderschapsposities bewegen zich vaak in spanningsvelden: ze worden geacht krachtig en besluitvaardig te zijn, maar ook empathisch en verbindend; zichtbaar en ambitieus, maar niet “te dominant”; authentiek, maar ook passend binnen bestaande normen. Deze tegenstrijdigheden maken het moeilijk om één duidelijke, lineaire route te volgen. Elke stap vraagt afweging: hoe blijf ik trouw aan mezelf en voldoe ik tegelijk aan impliciete verwachtingen?

Macht

Leiderschap wordt zo niet alleen gezien als iets wat je bereikt, maar als iets wat je bewust vormgeeft vanuit drie samenhangende dimensies: macht, identiteit en betekenis. Door actief met deze dimensies om te gaan, verschuift leiderschap van aanpassen aan bestaande structuren naar het mede herdefiniëren ervan. Bewust leiderschap begint bij het herdefiniëren van macht als invloed en verantwoordelijkheid. Niet alleen de macht om te beslissen, maar ook de macht om cultuur te beïnvloeden, gesprekken te openen, normen te verschuiven en ruimte te creëren voor anderen.

Identiteit

Bewust omgaan met identiteit betekent dat je onderzoekt: Wat zijn mijn waarden? Waar pas ik me aan en waarom? Waar verlies ik mezelf, en waar sta ik juist stevig? Door die vragen actief te verkennen ontstaat er een vorm van leiderschap die minder gebaseerd is op imitatie en meer op authenticiteit en congruentie. Het betekent bijvoorbeeld dat iemand kiest voor een andere manier van communiceren, voor een meer relationele stijl van leidinggeven, of voor het zichtbaar maken van twijfel en reflectie in plaats van alleen zekerheid.

Betekenis

In plaats van alleen te kijken naar promotiekansen of status, wordt ook gekeken naar impact, waarden en zingeving. Een belangrijk gevolg hiervan is dat leiderschap minder uniform wordt. In plaats van één dominant model ontstaat er meer diversiteit in stijlen, benaderingen en waarden. Dat maakt organisaties veerkrachtiger, omdat ze beter kunnen omgaan met complexiteit en verandering.

Literatuur

Floyd, J. (2026). The Leadership Labyrinth: Women Navigating Power and Purpose in a Changing World. Greenleaf Book Group Press
Woldendorp, H., A. Jeninga en A. Eliens. ( 2025). Kun je me doorverbinden met…mezelf? Een reisgids voor kinderen en volwassenen. Uitgever Virtuoos