‘Musk verkoopt niet alleen auto’s, raketten en satellieten, hij verkoopt ook de fantasie dat staten en individuen in een steeds onstabielere wereld hun onafhankelijke positie kunnen versterken met behulp van zijn infrastructuren. De paradox is daarbij dat je afhankelijk van hém wordt zodra je dat doet’(Slobodian, p. 8)

Muskisme

MuskismeElon Musk geeft steeds meer vorm een nieuwe maatschappelijke ordening waarin technologiebedrijven niet langer slechts producten leveren, maar complete maatschappelijke infrastructuren bouwen waarop burgers, bedrijven en overheden steeds afhankelijker worden, het ‘Muskisme’.

Afhankelijk

Musk presenteert zijn bedrijven als instrumenten waarmee mensen onafhankelijker kunnen worden: elektrische auto's maken onafhankelijk van fossiele brandstoffen, satellietinternet maakt onafhankelijk van nationale telecomnetwerken, ruimtevaart moet de mens onafhankelijk maken van de aarde, kunstmatige intelligentie moet menselijke beperkingen overstijgen en sociale media zouden burgers onafhankelijk maken van traditionele media. Echter, hoe meer we hier op vertrouwen hoe afhankelijker we worden.

Netwerk

Door de overname van Twitter ( nu X) is niet alleen een sociaal mediaplatform ontstaan, maar ook een kanaal waarmee politieke discussies, nieuwsverspreiding en publieke opinievorming direct kunnen worden beïnvloed. Met AI-systemen zoals de AI-asistent wordt niet alleen informatie verwerkt, maar ook kennis geproduceerd, samengevat en verspreid. Wanneer AI, sociale media, satellietcommunicatie en cloudinfrastructuur steeds nauwer geïntegreerd raken, ontstaat een ecosysteem waarin verschillende maatschappelijke functies binnen één technologisch netwerk samenkomen.

Systeemintegratie

Er ontstaat een nieuwe systeemintegratie waarin data uit voertuigen relevant zijn voor AI-ontwikkeling; satellietcommunicatie autonome voertuigen ondersteunt; AI kan worden geïntegreerd in sociale media; robotica gebruik kan maken van dezelfde softwarearchitectuur.

Reflectie

Toekomstige professionals zullen steeds vaker moeten werken in een wereld waarin technologie, politiek en economie nauw met elkaar verweven zijn. Zij moeten daarom leren kritisch na te denken over vragen als: wie bezit de infrastructuur, wie profiteert ervan, wie draagt de risico's en welke alternatieven bestaan?

Literatuur

Slobodian, Q. en B. Tarnoff.( 2026) Muskisme. Een gids voor de verbijsterden. De Geus.
Woldendorp, H., A. Jeninga en A. Eliens. (2025). Kun je me doorverbinden met…mezelf? Een reisgids voor kinderen en volwassenen. Uitgever Virtuoos