Het belang van synergetisch leiderschap

‘When you see the system, you stop fighting the parts, you start healing the whole.’(Brinck)

Perspectief

Leiderschap vandaag draait niet meer om winnen ten koste van anderen, maar om het creëren van synergie: het vermogen om verschillende perspectieven, talenten en belangen samen te brengen. Competitie kan innovatie stimuleren, maar in de huidige complexe wereld leidt te veel competitie vaak tot fragmentatie, wantrouwen en verlies van gemeenschappelijk doel. Synergetisch leiderschap is daarom van het grootste belang.

Verbonden

Management kan niet langer alleen binnen de grenzen van hun organisatie denken. Alles is met elkaar verbonden: de economie met ecologie, beleid met cultuur, technologie met menselijke waarden. Systeemdenken vraagt om het vermogen om verbanden en wederkerigheid te zien — niet enkel oorzaak-gevolg. Wat dit betekent: zie het grotere geheel: bij beslissingen nadenken over wie of wat indirect geraakt wordt. Werk interdisciplinair: betrek mensen uit andere domeinen om blinde vlekken te verkleinen. Gebruik systeemkaarten om dynamieken te begrijpen. Denk cyclisch, niet lineair: groei, verandering en feedback zijn natuurlijke onderdelen van elk systeem. We moeten leren navigeren in plaats van controleren: niet alles is oplosbaar, maar wel hanteerbaar. Voordat je iets in anderen kunt veranderen, moet je weten wie je zelf bent.

Synergie

Leiderschap vandaag om het creëren van synergie: het vermogen om verschillende perspectieven, talenten en belangen samen te brengen. Een team met een technisch expert, een creatieve denker en een communicatiespecialist kan samen een product ontwikkelen dat technisch sterk, aantrekkelijk én goed uitlegbaar is. Dat lukt niet als ieder op zijn of haar eigen eiland werkt.

Collectief

Succesvolle organisaties bouwen op collectieve intelligentie: het vermogen om kennis en talent te bundelen. Synergetisch leiderschap zorgt voor: betere beslissingen (meer invalshoeken worden meegenomen), meer betrokkenheid en motivatie (mensen voelen zich gewaardeerd) en duurzamere resultaten (keuzes die voor iedereen werken).

Systeem

Het gaat erom dat je niet alleen kijkt naar het directe gevolg van je beslissing, maar ook stilstaat bij de ruimere impact op andere mensen, afdelingen, processen of zelfs de maatschappij. Iedere beslissing heeft niet alleen directe gevolgen (voor jou of je team), maar ook indirecte effecten. Het vraagt dus vooruitdenken en empathie: kunnen inschatten hoe anderen jouw beslissing ervaren of wat de neveneffecten kunnen zijn.

Veel problemen zijn complex, ze hangen samen met gedrag, beleid, processen en omgeving. Als je alleen naar één onderdeel kijkt, mis je het grotere plaatje. Cybernetische kennis leert je denken in systemen, niet alleen in losse onderdelen, maar in onderlinge relaties, terugkoppelingen en dynamiek. Besluiten kunnen onverwachte bijeffecten hebben. Door systeemdenken kun je inschatten waar de balans verstoord raakt en hoe je dat voorkomt. Het gaat om omdat het je leert denken in samenhang, feedback en aanpassing.

Literatuur

Brinck, M. (2025). The Leadership We Need: A New Mindset for a Brighter Future. John Murray Business
Woldendorp, H., H. de Groot, T. Woldendorp en C. Boven. (2022). Zie je Big Picture. Transformeer succesvol! SWP