‘We cannot become what we want by remaining what we are’

Flux

We leven in een wereld van voortdurende flux, van persoonlijke, professionele en maatschappelijke veranderingen. In plaats van verandering tegen te werken, is het effectiever te leren om ermee te werken. Geluk hangt af van de realiteit minus je verwachting. Door verwachtingen bij te stellen en te erkennen dat verandering en verlies horen, komen we beter uit de verf.

Niets staat meer stil. Ontwikkelingen volgen elkaar niet alleen op — ze stapelen, versnellen en beïnvloeden elkaar in een continue stroom. Technologie, werkvormen, verwachtingen, gedrag, kennis, relaties: alles is in beweging. Waar stabiliteit vroeger de norm was en verandering een uitzondering, is het vandaag precies andersom. In een wereld van voortdurende flux vervagen vaste plannen sneller dan ze worden gemaakt en hebben onze vaardigheden een kortere houdbaarheidsdatum. Onze neiging is grip zoeken: meer regels, meer processen, meer voorspellingen. Maar echte houvast ontstaat niet uit het vasthouden aan het oude, maar uit flexibiliteit, veerkracht en het durven loslaten van zekerheden.

Verwachting

Onze ervaring van geluk is niet simpelweg afhankelijk van wat er gebeurt, maar van: hoe wat er gebeurt zich verhoudt tot wat we dachten dat zou gebeuren. Veel frustratie op werk komt niet door feiten, maar door gebrekkig verwachtingsmanagement. Wanneer verwachtingen niet helder uitgesproken, afgestemd of realistisch zijn, ontstaat ruis. Bijvoorbeeld je verwacht dat een collega initiatief neemt, maar dat blijkt niet zo te zijn of je gaat ervan uit dat je manager beschikbaar is, maar die blijkt overspoeld. Hoe komt dat? We communiceren intenties niet expliciet, omdat ze voor ons vanzelfsprekend lijken. We vragen niet door, uit gemak, tijdsdruk of ongemak. We durven verwachtingen niet uit te spreken uit angst voor conflict of afwijzing. Met andere woorden: we behandelen verwachtingen alsof ze gedeelde werkelijkheid zijn — terwijl ze vaak slechts persoonlijke interpretaties zijn.

Balans

Het gaat om het vinden van een nieuwe balans. We hebben ons daarbij gericht op het vinden van een homeostase: hetzelfde blijven door tegenreactie. Wanneer er verstoring komt, probeert het systeem terug te keren naar het oude evenwicht. Bijvoorbeeld: lichaamstemperatuur herstellen of organisaties die na crisis terug willen naar normaal. Probleem is echter dat in een wereld met constante en versnellende verandering een “oude toestand” vaak niet meer bestaat.

Allostase

veranderingenEen effectievere benadering kon wel eens allostase zijn: stabiliteit bereiken door verandering. Systemen blijven gezond door meebewegen en vernieuwen, niet door terug te keren. Ze creëren een nieuw evenwicht, passend bij nieuwe omstandigheden. Bijvoorbeeld: het lichaam dat zich aanpast aan stress en herstel door training of een organisatie die hybride werken ontwikkelt i.p.v. full-office te herstellen.

Identiteitsflexibiliteit is verandering overleven. Bijvoorbeeld bij een manager: niet ik ben manager maar naast manager ben ik een leerling, een teamlid, een mens in ontwikkeling. In een veranderende wereld zijn vaste identiteiten kwetsbaar. Als je identiteit te nauw is, voelt verandering als sterven. Flexibiliteit is ruimte om opnieuw uit te vinden.

Literatuur

Stulberg, B. (2023). Master of Change: How to Excel When Everything Is Changing – Including You. HarperOne
Woldendorp, H. ,A. Jeninga en A. Eliens. (2025). Kun je me doorverbinden met…mezelf? Een reisgids voor kinderen en volwassenen. Uitgever Virtuoos