‘Strategy is not a fixed plan, but a pattern that evolves as circumstances change.’(Henry Mintzberg)

Overleven

strategische logica Wie naar de zorg kijkt, ziet een sector die structureel opereert onder hoge druk. In de overlevingsfase staat zorgcontinuïteit centraal. Capaciteit, veiligheid en toegankelijkheid krijgen voorrang, zeker wanneer crises zich aandienen in de vorm van pandemieën, ICT-storingen of acute personeelstekorten.

Bestuurders centraliseren besluitvorming, focussen op kernprocessen zoals acute zorg en patiëntveiligheid, en zetten niet-kritische innovaties tijdelijk in de ijskast. Strategisch gezien draait het hier om het optimaliseren van bestaande processen. De valkuil is duidelijk: wie te lang in crisisstand blijft hangen, loopt het risico innovatie structureel uit te stellen.

Opnieuw instellen

Na overleven volgt het kantelpunt. In de resetfase worden fundamentele aannames herijkt. De verschuiving van volume naar waardegedreven zorg komt hier op tafel, net als het loslaten van instellingdenken ten gunste van netwerkdenken. Zorgpaden worden herontworpen, bijvoorbeeld via digitale triage en hybride zorgvormen. Er ontstaat ruimte voor experimenten met AI, data-uitwisseling en taakverschuiving, en voor investeringen in samenwerking over organisatiegrenzen heen.

Bloei

In de fase van bloei verschuift de focus van ziekte naar gezondheid. Preventie, gepersonaliseerde zorg en ecosystemen staan centraal. Bewezen innovaties worden opgeschaald, zoals het gebruik van generatieve AI binnen zorgnetwerken. Samenwerking met technologie- en datapartners krijgt een structureel karakter en nieuwe bekostigingsmodellen doen hun intrede.

Logica

Op verschillende momenten zijn verschillende strategische logica’s nodig. In de overlevingsfase overheerst focus en bescherming van kernactiviteiten, in de resetfase is wendbaarheid dominant, en in de bloeifase ontstaat een hybride vorm waarin duidelijke keuzes samengaan met continue aanpassing.

Strategie wordt zo geen statisch plan, maar een cyclisch proces dat schakelt tussen stabiliteit en flexibiliteit.

De strategische hartslag

In een wereld van structurele onzekerheid volstaat geen enkele benadering op zichzelf. Succesvolle zorgstrategieën kiezen niet tussen stabiliteit en flexibiliteit, maar ontwikkelen het vermogen om bewust en tijdig te schakelen..

Literatuur

Eliens, A., A. Jeninga en H. Woldendorp. (2025). De ontwikkeling naar duurzame ouderenzorg. Een actie-agenda. Uitgever Virtuoos
Homkes,R. (2024). Survive, Reset, Thrive: Leading Breakthrough Growth Strategy in Volatile Times. Kogan Page