Hoe worden we een toekomstbestendige organisatie?

‘When everything becomes digital, roles become fluid, responsibilities become shared, and skills must continuously evolve’

Continuïteit

Hoe zorg je eigenlijk voor continuïteit in het digitale tijdperk. Bij het starten van een digitale transformatie moet je niet beginnen met "welke technologie nemen we?" maar met "hoe sluiten we onze bedrijfsstrategie aan op digitale realiteit?" Organisaties moeten werken aan meerdere dimensies tegelijk: technologie, processen, mensen/organisatie, nieuwe businessmodellen. Leiderschap en cultuur zijn sleutels: zonder bereidheid tot verandering in de organisatie zal digitale transformatie veel minder succesvol zijn en is het veel moeilijker een toekomstbestendige organisatie te creëren.

Inzicht

Het begint uiteraard met inzicht te krijgen in de huidige situatie van de organisatie, de digitale omgeving, de kansen én bedreigingen. Digitale transformatie begint bij de klant, niet bij technologie. Breng de huidige “digitale staat” van de organisatie in kaart: welke digitale technologieën zijn al in gebruik, hoe zijn processen ingericht, welke data?infrastructuur is er, hoe is de organisatiecultuur op digitalisering ingesteld? Identificeer de strategische actievelden (zoals klantgerichtheid, data & cloud, nieuwe technologieën, proces?optimalisatie, leiderschap & cultuur, digitale marketing).

Voer stakeholder?analyses uit: wie zijn de interne en externe actoren (medewerkers, klanten, leveranciers, partners) die een rol spelen in de digitale transformatie? Welke belangen, verwachtingen en weerstanden zijn er? Vaststellen van risico’s en barrières en meten van de digitale volwassenheid: hoe ver is de organisatie op verschillende dimensies (zoals technologie, processen, mensen) in vergelijking met de gewenste staat.

Creëren

Daarna komt een fase waarin nieuwe digitale concepten, businessmodellen, processen, en organisatie?ontwerpen worden bedacht. Hoe zou de organisatie er uit kunnen zien in een digitale toekomst, welke technologieën, welke diensten, welke klantinteracties. Welke processen kunnen radicaal anders (sneller, data?gedreven, klantgericht) door digitale technologieën? Welke nieuwe rollen, competenties en samenwerkingsvormen zijn nodig? Hoe veranderen teams en verantwoordelijkheden? Nieuwe concepten kunnen worden getest in pilotvorm, met feedback?loops en iteraties.

Transformatie

Daarna volgt de transformatie. De organisatie verandert, processen, systemen, cultuur, rollen, zodat de nieuwe digitale concepten uit de creatiefase werkelijkheid worden. Na de strategische en creatieve fase volgt de daadwerkelijke transformatie van de organisatie. In deze fase worden de nieuwe digitale concepten uit de ontwerpfase vertaald naar operationele realiteit. De transformatie richt zich op het structureel herzien en moderniseren van processen, systemen en organisatorische werkwijzen, zodat de organisatie duurzaam kan functioneren in een digitale context.

De organisatie wordt zodanig aangepast dat deze optimaal kan werken binnen een digitale omgeving. Dit omvat: het herontwerpen van processen met aandacht voor efficiëntie, wendbaarheid en datagedreven besluitvorming; het doorvoeren van nieuwe werkwijzen en standaarden die digitale samenwerking en innovatie bevorderen; het ontwikkelen van een cultuur die openstaat voor verandering, experimenteren en continu leren.

Duurzaam

De digitale transformatie vraagt om een herijking van rollen, verantwoordelijkheden en vaardigheden binnen de organisatie. Daarom wordt ingezet op: het creëren van nieuwe digitale functies, bijvoorbeeld in data-analyse, cybersecurity, AI-ontwikkeling en digitale productontwikkeling; het herdefiniëren van bestaande rollen zodat zij aansluiten bij de vereisten van een digitale werkomgeving; het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en gedrag via gerichte opleidingen en leiderschapsontwikkeling. Je hanteert een iteratieve aanpak waarbij implementaties in korte cycli worden opgeleverd, getest en doorontwikkeld. Zo ontstaat een duurzaam verbeterproces dat technologische innovaties snel en verantwoord operationaliseert en werk je aan een toekomstbestendige organisatie.

Literatuur

Jeninga, A. en H. Woldendorp.( 2022). Ontwerp voor digitale transformaties van (zorg)organisaties. SWP
Peter, M.K. en J.P. Lindeque. (2025). Strategic Digital Transformation: Theory and Practice. Sage Publications